• รถที่มีสภาพไม่มั่นคงแข็งแรง หรืออาจเกิดอันตราย หรืออาจทำให้เสื่อมเสียสุขภาพอนามัยแก่ผู้ใช้ คนโดยสารหรือประชาชนมาใช้ในทางเดินรถ หรือรถที่มีเครื่องยนต์ เครื่องอุปกรณ์และหรือส่วนควบที่ไม่ครบถ้วนตามกฎหมาย
• รถที่มิได้ติดแผ่นป้ายเลขทะเบียน แผ่นป้ายเครื่องหมายเลขทะเบียนหรือป้ายประจำรถตามกฎหมาย
• รถที่ผู้ขับขี่ไม่อาจแลเห็นทางพอแก่ความปลอดภัยมาใช้ในทางเดินรถ หรือรถที่เกิดเสียงอื้ออึงหรือมีสิ่งลากถูไปบนทางเดินรถมาใช้ในทางเดินรถ และรถที่เครื่องยนต์ก่อให้เกิดก๊าซ ฝุ่น ควัน ละอองเคมี หรือเสียงเกินเกณฑ์

ผู้ขับขี่ซึ่งขับรถในทางต้องเปิดไฟ หรือใช้แสงสว่าง ในเวลาที่มีแสงสว่างไม่เพียงพอที่จะมองเห็นคน รถหรือสิ่งกีดขวางในทางได้โดยชัดแจ้งภายในระยะไม่น้อยกว่า 150 เมตร หรือใช้แสงสว่างตามประเภท ลักษณะ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2522) โดยสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้

• โคมไฟแสงพุ่งไกล — สูงจากพื้นทางราบ 0.60–1.35 เมตร ไฟแสงขาว ไม่เกินดวงละ 50 วัตต์ เห็นพื้นทางชัดเจนไม่น้อยกว่า 100 เมตร
• โคมไฟแสงพุ่งต่ำ — สูงจากพื้นทางราบ 0.60–1.35 เมตร ไฟแสงขาว ไม่เกินดวงละ 50 วัตต์ เห็นพื้นทางชัดเจนไม่น้อยกว่า 30 เมตร
• โคมไฟเล็ก — ติดหน้ารถอย่างน้อยข้างละหนึ่งดวง ไฟแสงขาวหรือแสงเหลือง ไม่เกินดวงละ 10 วัตต์ มองเห็นได้ไม่น้อยกว่า 150 เมตร

• โคมไฟท้าย — ไฟแสงแดง มองเห็นได้ไม่น้อยกว่า 150 เมตร
• โคมไฟหยุด — ไฟแสงแดง ไม่เกินดวงละ 10 วัตต์ ส่องเฉพาะขณะใช้ห้ามล้อ มองเห็นได้ไม่น้อยกว่า 30 เมตร
• โคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถ — ไฟแสงขาว มองเห็นตัวอักษร/ตัวเลขชัดเจนไม่น้อยกว่า 20 เมตร

โคมไฟหน้ารถมี 2 ประเภท (แสงพุ่งไกล/แสงพุ่งต่ำ) และโคมไฟท้ายรถมี 3 ประเภท (โคมไฟท้าย/โคมไฟหยุด/โคมไฟส่องป้ายทะเบียน) ใช้มาตรฐานระยะและกำลังไฟใกล้เคียงกับรถยนต์ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2522)

ผู้ขับขี่จะใช้ได้เฉพาะเมื่อจำเป็นหรือป้องกันอุบัติเหตุเท่านั้น แต่จะใช้เสียงยาวหรือซ้ำเกินควรไม่ได้ โดยรถแต่ละชนิดต้องใช้เสียงสัญญาณโดยเฉพาะดังต่อไปนี้

• เสียงแตร — สำหรับรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ ให้ได้ยินได้ในระยะไม่น้อยกว่า 60 เมตร
• เสียงระฆัง — สำหรับรถม้า ให้ได้ยินได้ในระยะไม่น้อยกว่า 30 เมตร
• เสียงกระดิ่ง — สำหรับรถจักรยาน ให้ได้ยินได้ในระยะไม่น้อยกว่า 3 เมตร

เมื่อคนเดินเท้า ผู้ขับขี่ หรือผู้ขี่หรือควบคุมสัตว์เห็นรถฉุกเฉินในขณะปฏิบัติหน้าที่ใช้ไฟสัญญาณแสงวับวาบ หรือได้ยินเสียงสัญญาณไซเรน (รถดับเพลิง รถพยาบาล หรือรถอื่นที่ได้รับอนุญาต) ต้องให้ไปก่อน โดยปฏิบัติดังนี้

• คนเดินเท้า — หยุดและหลบให้ชิดขอบทาง หรือขึ้นไปบนทางเขตปลอดภัยหรือไหล่ทางที่ใกล้ที่สุด
• ผู้ขับขี่ — หยุดรถหรือจอดรถให้อยู่ชิดขอบทางด้านซ้าย (หรือชิดช่องเดินรถประจำทางหากมี) แต่ห้ามหยุดหรือจอดในทางร่วมทางแยก
• ผู้ขี่หรือควบคุมสัตว์ — บังคับสัตว์ให้หยุดชิดทาง แต่ห้ามหยุดในทางร่วมทางแยก

[1]

ในขณะขับรถในทางเดินรถ ผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่อยู่กับตัวและต้องแสดงต่อเจ้าพนักงานจราจรเมื่อขอตรวจ ทั้งนี้ หากผู้ขับขี่แสดงใบอนุญาตขับขี่ด้วยวิธีการทางข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์หรือสำเนาภาพถ่ายใบอนุญาตขับขี่ตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ก็ให้ถือว่าผู้ขับขี่มีใบอนุญาตขับขี่อยู่กับตัวแล้ว

[2]

หากผู้ขับขี่ประสงค์จะขับรถแซงเพื่อขึ้นหน้ารถอื่นในทางเดินรถซึ่งไม่ได้แบ่งช่องทางเดินรถไว้ ต้องให้สัญญาณโดยกระพริบไฟหน้าหลายครั้ง หรือให้ไฟสัญญาณยกเลี้ยวขวา หรือให้เสียงสัญญาณดังพอที่จะให้ผู้ขับขี่ซึ่งขับรถคันหน้าให้สัญญาณตอบ และเมื่อเห็นว่าไม่เป็นการกีดขวางรถอื่นที่กำลังแซงแล้ว จึงจะแซงขึ้นหน้าได้

“สัญญาณจราจร” หมายความว่า สัญญาณใดๆ ไม่ว่าจะแสดงด้วยธง ไฟ ไฟฟ้า มือ แขน เสียงนกหวีด หรือด้วยวิธีอื่นใด สำหรับให้ผู้ขับขี่ คนเดินเท้า หรือคนที่จูง ขี่ หรือไล่ต้อนสัตว์ ปฏิบัติตามสัญญาณนั้น

• เมื่อรถกำลังขึ้นทางชัน ขึ้นสะพาน หรืออยู่ในทางโค้ง เว้นแต่จะมีเครื่องหมายจราจรให้แซงได้
• ภายในระยะ 30 เมตรก่อนถึงทางข้าม ทางร่วมทางแยก วงเวียนหรือเกาะที่สร้างไว้ หรือทางเดินรถที่ตัดข้ามทางรถไฟ
• เมื่อมีหมอก ฝน ฝุ่นหรือควัน จนทำให้ไม่อาจเห็นทางข้างหน้าได้ในระยะ 60 เมตร
• เมื่อเข้าที่คับขันหรือเขตปลอดภัย

[3] [4]		[5]
[6]	[7]

สุราทำให้เกิดอุบัติเหตุจราจรสูงถึงร้อยละ 50% คนไทยเสียชีวิตจากอุบัติเหตุเฉลี่ยชั่วโมงละ 2 คน สูญเสียทางด้านเศรษฐกิจกว่าหนึ่งแสนล้านบาทต่อปี และยังเป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 ของการขับขี่ ซึ่งทั้งหมดเกิดจากการขับขี่รถขณะมึนเมาสุรา

• ตรวจทางลมหายใจ โดยใช้เครื่องตรวจแอลกอฮอล์แบบพกพา
• ตรวจในเลือดโดยตรง
• ตรวจในปัสสาวะ

ประเทศไทยกำหนดระดับแอลกอฮอล์ในเลือดของคนขับรถไว้ที่ 50 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ผู้ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 43 (2) จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับ 2,000–10,000 บาท ซึ่งหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจวัดปริมาณแอลกอฮอล์กำหนดในกฎกระทรวง ฉบับที่ 16 (พ.ศ. 2537)

[8]

หมวกนิรภัยเป็นอุปกรณ์ที่สำคัญในการลดความรุนแรงของการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นบริเวณศีรษะได้เป็นอย่างดี จากสถิติพบว่าเมื่อเกิดอุบัติเหตุผู้ที่ไม่สวมหมวกนิรภัยจะได้รับบาดเจ็บบริเวณศีรษะมากกว่าผู้ที่สวมหมวกนิรภัยถึง 2–3 เท่า

ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์และคนโดยสารรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกที่จัดทำขึ้นโดยเฉพาะเพื่อป้องกันอันตรายในขณะขับขี่และโดยสาร ห้ามมิให้ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ขับขี่ในขณะที่คนโดยสารมิได้สวมหมวกดังกล่าว ทั้งนี้ไม่ใช้บังคับแก่ภิกษุ สามเณร นักพรต นักบวช หรือผู้นับถือลัทธิศาสนาอื่นที่ใช้ผ้าหรือสิ่งอื่นโพกศีรษะตามประเพณีนิยม

• แบบปิดเต็มหน้า — หมวกเต็มใบเปิดช่วงหน้าตรงตำแหน่งตาเท่านั้น มีส่วนป้องกันปากและคางด้านหน้า
• แบบเต็มศีรษะ — รูปทรงกลมปิดด้านข้างและด้านหลังเสมอแนวขากรรไกรและต้นคอด้านหลัง ด้านหน้าเปิดเหนือคิ้วลงมาถึงปลายคาง มีสายรัดคาง
• แบบครึ่งศีรษะ — รูปครึ่งทรงกลม ปิดด้านข้างและด้านหลังเสมอระดับหู คลุมได้ครึ่งศีรษะ มีสายรัดคาง ป้องกันได้เฉพาะศีรษะส่วนบนเท่านั้น

[9]

[10]

อุบัติเหตุจราจรทางบกเป็นปัญหาสำคัญที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บ การสูญเสียชีวิต ร่างกายและทรัพย์สิน เมื่อเกิดการชนของรถ ผู้ขับขี่หรือผู้โดยสารที่นั่งหน้าจะถูกเหวี่ยงให้กระแทกกับพวงมาลัย กระจก หน้า หลังคา หรือประตูรถ ภายใน 0.004 วินาที แรงกระแทกที่เกิดขึ้นประมาณ 1,400 กิโลกรัม อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บต่ออวัยวะต่างๆ เช่น ศีรษะ คอ หน้าอก ช่องท้อง และกระดูกเชิงกราน

ผู้ขับขี่รถยนต์จึงต้องรัดร่างกายด้วยเข็มขัดนิรภัยไว้กับที่นั่งในขณะขับขี่รถยนต์ และต้องจัดให้คนโดยสารรถยนต์รัดร่างกายไว้กับที่นั่งด้วยเข็มขัดนิรภัยขณะโดยสารรถยนต์ด้วย ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 500 บาท ตามมาตรา 148

ในการขับรถผู้ขับขี่ต้องขับรถในทางเดินรถด้านซ้ายและต้องไม่ล้ำกึ่งกลางของทางเดินรถ เว้นแต่กรณีต่อไปนี้ ที่ผู้ขับขี่สามารถขับล้ำกึ่งกลางของทางเดินรถหรือขับเข้าไปในทางเดินขวาได้

• ด้านซ้ายของทางเดินรถมีสิ่งกีดขวาง หรือถูกปิดการจราจร
• ทางเดินรถนั้นเจ้าพนักงานจราจรกำหนดให้เป็น “ทางเดินรถทางเดียว” (ทางเดินรถที่กำหนดให้ผู้ขับรถขับไปในทิศทางเดียวกันตามเวลาที่หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจรกำหนด)

• ในขณะหย่อนความสามารถในอันที่จะขับ
• ในขณะเมาสุราหรือของมึนเมาอย่างอื่น — หากปรากฏว่ามีการเสพเมทแอมเฟตามีนเข้าสู่ร่างกายแล้วขับรถยนต์ในขณะเมาสุราด้วยแล้ว ถือได้ว่าเป็นการกระทำที่เกี่ยวเนื่องกันโดยมีเจตนาเดียวกัน เป็นการกระทำกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบทได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6898/2560) และรถของกลางที่ใช้ขับในขณะเมาสุราถือเป็นทรัพย์ที่ได้ใช้ในการกระทำความผิดโดยตรง อันพึงริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 (1) (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5035/2560)
• ในลักษณะกีดขวางการจราจร
• โดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว อันอาจเกิดอันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สิน หรือในลักษณะที่ผิดปกติวิสัยของการขับรถตามธรรมดา (คำพิพากษาฎีกาที่ 6450/2558)
• คร่อมหรือทับเส้นหรือแนวแบ่งช่องเดินรถ เว้นแต่เมื่อเปลี่ยนช่องเดินรถ เลี้ยวรถ หรือกลับรถ
• บนทางเท้าโดยไม่มีเหตุอันสมควร เว้นแต่รถลากเข็นสำหรับทารก คนป่วยหรือคนพิการ
• ในขณะใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ เว้นแต่ใช้อุปกรณ์เสริมสำหรับการสนทนาโดยผู้ขับขี่ไม่ต้องถือหรือจับโทรศัพท์เคลื่อนที่นั้น

[11]	[12]	[13]
[14]
[15]	[16]	[17]
[18]		[19]

รถที่ใช้บรรทุกคน สัตว์ หรือสิ่งของ จะใช้บรรทุกในลักษณะใดโดยรถชนิดหรือประเภทใด ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2522) โดยสรุปได้ดังนี้

• ส่วนกว้าง — ไม่เกินส่วนกว้างของรถ
• ส่วนยาว — รถยนต์: ด้านหน้ายื่นไม่เกินหน้าหม้อหรือกันชน ด้านหลังยื่นพ้นตัวรถไม่เกิน 2.50 เมตร; รถพ่วง: ด้านหลังยื่นพ้นตัวรถไม่เกิน 2.50 เมตร; เกวียน: ด้านหน้ายื่นไม่เกิน 1.00 เมตร ด้านหลังยื่นพ้นตัวถังไม่เกิน 2.50 เมตร
• ส่วนสูง — รถบรรทุก/รถม้าสี่ล้อ/เกวียน: บรรทุกสูงไม่เกิน 3.00 เมตรจากพื้นทาง; รถอื่น: ไม่เกิน 1.50 เมตร; รถบรรทุกตู้สำหรับบรรจุสิ่งของ: ไม่เกิน 4.00 เมตรจากพื้นทาง

ผู้ขับขี่ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรที่ได้ติดตั้งไว้หรือทำให้ปรากฏในทาง หรือที่เจ้าพนักงานจราจรแสดงให้ทราบ

โดยทั่วไปประกอบด้วยสัญญาณไฟสามสี ติดตั้งตามทางแยกต่างๆ เพื่อควบคุมการจราจร ได้แก่ สีแดงให้รถหยุด สีเหลืองให้รถระวังเตรียมหยุด และสีเขียวให้รถไปได้ สำหรับสัญญาณไฟจราจรพิเศษอาจมีสีเหลืองกะพริบเพียงสีเดียวใช้สำหรับทางแยกที่ไม่พลุกพล่าน

• ป้ายบังคับ — พื้นสีขาว ขอบสีแดง เป็นป้ายกำหนดต้องทำตาม เช่น ห้ามเลี้ยวขวา
• ป้ายเตือน — พื้นสีขาว ขอบสีดำ เป็นป้ายแจ้งเตือนว่ามีอะไรอยู่ข้างหน้า
• ป้ายแนะนำ — ป้ายที่แนะนำการเดินทาง เช่น ทางลัด ป้ายบอกระยะทาง

[20] ป้ายจราจรประเภทบังคับ

ป้ายจราจรประเภทเตือน

[21] ป้ายเตือนบนพื้นทาง

ป้ายเตือนงานก่อสร้าง

[22] ป้ายแนะนำ

• พระราชกฤษฎีกากำหนดท้องที่ที่ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์และคนโดยสารรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกที่จัดทำขึ้นโดยเฉพาะ พ.ศ. 2537 (ฉบับล่าสุด)
• กฎกระทรวงฉบับที่ 16 (พ.ศ. 2537) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 (เรื่อง การตรวจวัดปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือดของผู้ขับขี่)
• กฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2522) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 (เรื่อง ประเภทและลักษณะโคมไฟของรถทุกชนิด)
• กฎกระทรวงฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2522) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 (เรื่อง ลักษณะ ชนิดหรือประเภทรถที่ใช้บรรทุกคน สัตว์ หรือสิ่งของ จะใช้บรรทุก)

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 กำหนดบัญชีค่าปรับสำหรับความผิดแต่ละฐาน แยกตามลักษณะ 1–17 (การใช้รถ, สัญญาณและเครื่องหมายจราจร, การใช้ทางเดินรถ, ช่องเดินรถประจำทาง, ความเร็ว, ทางร่วมทางแยก, รถฉุกเฉิน, การลากหรือจูงรถ, รถจักรยาน, รถบรรทุกคนโดยสาร, รถแท็กซี่, รถม้า/เกวียน, เขตปลอดภัย และเบ็ดเตล็ด) รวมทั้งสิ้น 155 ฐานความผิด เนื่องจากบัญชีค่าปรับมีรายละเอียดจำนวนมาก โปรดดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จากเอกสาร PDF คำอธิบายฉบับสมบูรณ์

• สถาบันแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ
• กลุ่มประชาสัมพันธ์และสื่อสารองค์กร สำนักงานเลขานุการกรม กรมการขนส่งทางบก
• sodsong.blogspot ความรู้เกี่ยวกับการขับรถ
• mthai.com — https://travel.mthai.com/travel_tips/92392.html
• sodsong.blogspot ความรู้เกี่ยวกับการขับรถ
• รู้จัก Roojai.com
• Urban Creature — สัญลักษณ์ "เขตปลอดภัย"
• มูลนิธิแก้ปัญหาการดื่มแอลกอฮอล์
• เอกสารคู่มือกฎหมายจราจร ตำรวจภูธรจังหวัดพิจิตร
• โครงการ "รณรงค์ขับขี่ปลอดภัย ร่วมมือร่วมใจสร้างวินัยจราจร" ชมรมนักวิทยุสมัครเล่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
• chkp101.net — http://chkp101.net/Traffic/TrafficTests.html
• E-driver.co.th — เครื่องหมายจราจรประเภทแนะนำ
• สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค
• สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
• motorexpo.co.th — https://www.motorexpo.co.th/
• today.line.me — https://today.line.me/
• sinsukcomplete.com — http://www.sinsukcomplete.com/
• bangkokpattayahospital.com — https://www.bangkokpattayahospital.com/
• sites.google.com — sites.google.com/site/bupphaseekuem555
• สำนักงานขนส่งทางบกจังหวัดศรีสะเกษ กรมการขนส่งทางบก
• สำนักงานขนส่งทางบกจังหวัดศรีสะเกษ กรมการขนส่งทางบก
• สำนักงานขนส่งทางบกจังหวัดศรีสะเกษ กรมการขนส่งทางบก